Nho
giáo sinh ra từ một xã hội theo thể chế nhà nước tông pháp đang trên bước cùng
của sự suy vong và tan rã nghiêm trọng. Khổng Tử, người khởi xướng giáo phái
này chỉ vì luyến tiếc cái đáng phải bị thay thế đã cố sức cổ xúy nó bằng việc ỷ
y vào đạo đức “hiếu từ” mà trở nên cột trụ tinh thần của xã hội chuyên chế
Phương Đông. Đạo đức chính trị Nho gia khiên cưỡng về nội dung, rối rắm về hình
thức, cốt biện bác cho sự ngu trung. Điều này tuy đã đưa được triết học Nho gia
lên địa vị triết học nhà nước nhưng cũng khiến cha đẻ thứ triết học đạo đức ấy
chuốc lấy thân phận “chó nhà tang”.
Thứ Năm, 1 tháng 9, 2016
Thứ Sáu, 26 tháng 8, 2016
Đàm đạo với Khổng tử
Canh
ba: “Ngược chính” (tiếp)
-
Tâm trạng chung của các phái “Tân Nho” xưa nay cũng chỉ có bấy nhiêu: cấu tưởng
nhân cách hóa cổ đế theo quy ước đạo thống!
Điều giản dị mà ai cũng hiểu được: không thể có mới nếu nới cũ! Sáng tạo ra cái
mới phải dựa vào cái gốc vốn có, cũng tức là khẳng định phải “trở về gốc”. Chẳng
hạn, các nhà Tân Nho đại lục hiện đại Lương Thấu Minh, Trương Quan Mại, Hùng Thập
Lực… vẫn coi hệ thống đạo Nho mà nhất là thuyết
tâm tính là gốc của việc dựng nước và là cội nguồn sáng tạo cũng như là nền
tảng văn hóa Đông Phương. Phương diện tâm lý, Nho gia là thứ
Thứ Năm, 11 tháng 8, 2016
Đàm đạo với Khổng tử
Canh ba: “Ngược chính”
- Khổng
Phu tử! Tại Luận ngữ, thiên Tử Lộ, đoạn hội thoại giữa Ngài và thầy Do về việc
đầu tiên của quản trị chính sự… Nay “thân lươn bao quản” dẫu có phải như thầy
Do, kẻ vãn bối vẫn dám một lần vấn lại: “Sao lại phải chính danh?”
Thứ Bảy, 21 tháng 5, 2016
Quốc Hội 14 sẽ làm gì?
Phương pháp tư duy tuyên giáo bao giờ cũng phải bắt đầu với
những tiền giả định đại loại như, “Như chúng ta đã biết”! Giáo sư Hoàng Chí Bảo
là người rất thành thạo về việc này. Chẳng hạn như ông từng: “Chủ nghĩa xã hội
là một tất yếu khách quan”; “Chủ nghĩa xã hội là một lựa chọn lịch sử”, “là
khát vọng cháy bỏng của nhân dân” bởi suốt cả ngàn đời nay người dân đã chỉ mỗi
ngập chìm trong uất ức, áp bức, bóc lột, bất công…
Chủ Nhật, 17 tháng 4, 2016
Không gian và thời gian/ Thống nhất thể và lỗi hệ thống
1. Khi phát
minh ra lý thuyết kết cấu hợp chất hữu cơ đa phân tử và kết quả tổng hợp các
chất hữu cơ từ các chất vô cơ với việc coi kết cấu ấy là “những phương thức kết
hợp lại với nhau các nguyên tử” (1861), A. M. Boutlerov (1828-1886) đã góp phần
quyết định nhất cho sự hình thành quan niệm vũ trụ là một hệ thống, mặc dầu
trước đó khái niệm kết cấu đã có lịch sử lâu đời và khoa học cũng đã thực sự
bắt đầu với khái niệm này ở thế kỷ XVIII, là lúc thực vật học định nghĩa kết
cấu là sự tổ hợp và phối hợp các khí quan thực vật.
Thứ Ba, 1 tháng 3, 2016
Thay lời giải đáp…
1. Chức năng
của óc – nguồn gốc tự nhiên của ý thức, là thu nhận và xử lý thông tin nhằm
điều khiển mối liên hệ giữa cơ thể với môi trường. Tính quy định này khiến con người
ta không thể không suy tư. Chỉ khi “Tôi tư duy vậy tôi tồn tại” (Descartes).
Tồn tại của con người là việc xử lý các thông tin để hình thành nên tri thức (ý
thức) theo nhu cầu sinh tồn của loài “cây sậy biết tư duy” (Pascal).
Thứ Năm, 7 tháng 1, 2016
Đàm đạo với Khổng tử
Canh hai: “Loạn
ngôn”
- Đức Khổng!
Ngài từng bảo cho Nhan Hồi, …phàm đã “phi Lễ” thì “đừng nhìn, đừng nghe, đừng nói, đừng làm”… Chẳng hay, phải khi thế
“chẳng đặng đừng” thì sao?
- Có đâu lại thế! Biết là “trái Lễ”
mà vẫn nhắm mắt làm thì bừa chỉ có kẻ mục
hạ vô nhân, số này ta không giáo hóa được! Vả cũng hiếm thay! Khi bậc thái
thượng lấy đức dạy dân, lấy “lễ” tề
dân, bậc thứ nhì lấy “chính sự” mà
khiến dân, lấy “hình” mà ngăn dân,
chỉ khi giáo hóa mà dân không theo,
đến mức hại nghĩa nát tục thì mới lâm
thế “chẳng đặng đừng”. Nhưng phải khi đến mức ấy thì phải rất kính cẩn và thận
trọng, “vô dục tốc, vô kiến tiểu lợi; dục
tốc tắc bất đạt, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành”. Vậy nên “Tiên hữu tư, xá tiểu quá, cử hiền tài”.
Thời Đông Hán, các thuộc hạ của Đổng Trác được trưng dụng không sót đứa nào,
nên có đâu “chó càn cắn giậu”, quá quắt đến mức đã phải chẳng đặng đừng!
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)