KINH NGHIỆM TỪ CÁI LOA LÀNG

Quan liêu là một lối sống mà nhà Nho cực ưng cái bụng. Triết lý an nhàn của nhà Nho coi  “vô vi” cũng là không làm gì để giữ cho được yên chỗ. Yên chỗ là “mưa không đến mặt, nắng không đến đầu”. Huấn lệnh ban ra bất kể đầu đường xó chợ nào thì nó cũng đều lần tới được. Mẹ mõ vừa gõ vừa rao: “lệnh ông không bằng cồng bà” là cái chỗ đó!

Được cái mẹ mõ thường thì là vú rất to. Dù gì thì “mẻ” cũng là người duy nhất trong làng được “mở” trong một cái xã hội “đóng”. Mõ quyền như thế thì ngực ắt phải nở ra gấp hai ba lần. Gì thì gì, thích ngực nở ở đàn ông là một cái thói. Nghe tiếng mõ biết là có mẹ mõ sắp qua, cánh đàn ông nheo mắt làm hiệu cho nhau. Rồi lặng lẽ rủ nhau kéo đi trông xem mẹ mõ! Chúng chầu chực có khi là cả buổi may ra thì gặp được. Thói nhà quê là cứ phải như thế: “gần nhà xa ngõ”; nghe tiếng rao là liền tưởng… mẹ mõ đã tới, đâu như… chỉ vài con ngõ nữa thôi là đến ngõ nhà mình! Nhưng rồi có khi, đáng nhẽ đến ngõ nhà mình, thì “mẻ” lại “quành” sang nẻo khác! Thế là toi cái cơ hội được “cập nhật” tình hình. Cánh đàn ông chép miệng!

GIẢ KIM THUẬT

Con người nghĩ ra những khái niệm chỉ là để thể nghiệm những trải nghiệm nhất thời về những trạng thái nghỉ tuyệt đối… Hệ quả mới phải là cả một chuỗi hỗn độn của các tư tưởng chống đối nhau. Cũng không hẳn là để đè bẹp nhau nếu mục đích chân chính là vạch ra cách thức để chối bỏ thực tại của cái thế giới hiện tượng được khám phá chỉ biết dựa vào các giác quan không thực hiện được. Trong thiên văn học đã từng có cuộc tranh cãi về cái hình ảnh thị giác từ quỹ đạo của sao Hỏa diễn ra không theo đúng nghĩa như những “kẻ lang thang” (/ hành tinh). Có ai hình dung ra được điều này không, nói với vợ thì là đi công tác nhưng chỉ mới dứt lời anh ta đã phát hiện ngay ra cái “máy cái” nhà mình đã “ngủ đông” mà người chích chuột không phải ai xa lạ chính là bạn cùng cơ quan nhưng lại là sếp của mình?

CHÚNG TA…

 

Có những phát ngôn từ lãnh đạo nước ta, thời gian qua, đáng chú ý hơn cả là những mệnh đề có những định ngữ thuộc về các đại từ “chúng ta” và tương đương.

“Nếu chúng ta sai thì chúng ta xin lỗi dân. Nếu dân sai dân phải chịu trách nhiệm trước pháp luật”.

Căn cứ vào văn cảnh chứa ngôn từ hay hoàn cảnh xuất hiện sự vật thì “chúng ta” và “dân” là những thực thể, mới nên việc “xin lỗi” và “chịu trách nhiệm pháp luật” là những việc khác nhau. “Những việc khác nhau thì không cùng đứng” (Hàn Phi).

QUÝT LÀM CAM CHỊU

Lại một CDC nữa vào lò.

Tôi chẳng thấy vui gì khi nghĩ đến một người vợ nữa gào thét như cắt gan cắt ruột vì mất chồng. Có lẽ cũng chả mấy ai nghĩ được như tôi khi họ không có dịp chứng kiến cảnh những người vợ ở làng quê tôi nhận được tin “báo tử” chồng. Nhưng có lẽ ai cũng cảm nhận ra những đứa trẻ thiếu cha nhưng không thể nào trở thành Thánh Gióng. Rồi những kẻ già nua cặm cụi cả đời kia lấy ai là người dưỡng nuôi để sống cho trọn tuổi?

SỐNG NÊU GƯƠNG

Tề vương chỉ vì thích y phục màu tím mà thiên hạ nước Tề ngày nào, lúc nào cũng chỉ rặt… hoàng hôn. Vua buồn lắm. Chỉ vì “đụng hàng” mà vải vóc màu tím cứ ngày một khan hiếm, giá cả leo thang, lạm phát gia tăng… Năm súc vải chưa nhuộm màu cũng không đổi lấy được một súc vải màu tím.

VỤ ĐỒNG TÂM VÀ PHÉP SUY LÝ TỐ NHÂN (đoạn 3)

Còn gì nữa mà không phải là “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” là suy nghĩ và hành động vì công lý! Thế nên việc biện ra các trò mánh lới nong cho kỳ ra kẽ hở của pháp luật…, còn như không theo cách lạng lách mà lại nại ra các lý lẽ giả định hòng giũ bỏ trách nhiệm đạo đức cũng chỉ là thứ chiêu trò súc sắc của tự do! Luật pháp khi còn chưa được thấm được vào tình cảm và đạt đến mức làm chủ thực sự các hành vi thì ranh giới giữa sự kiểm soát xã hội và sự độc lập cá nhân vẫn chỉ là chỗ náu thân của quyền lực. Có thế thì cái nguyên tắc thụ hưởng trong chủ nghĩa xã hội, ông K. Marx mới chỉ đặt ra là “cái quyền ngang nhau cũng vẫn là cái quyền tư sản” [19, 34].

VỤ ĐỒNG TÂM VÀ PHÉP SUY LÝ TỐ NHÂN (đoạn 2)

Ý nghĩa của một chế độ chỉ mỗi sự nó có lợi cho ai về cái gì, ý nghĩa của một chủ trương chính sách mới là ở chỗ nó làm sản sinh ra những hành vi hay phẩm cách nào. Thành ra mà giả định là nỗi ác cảm pháp luật không phải ở tính hà khắc của nó; cũng không ở cái vẻ ngoài “nếu chúng ta sai chúng ta xin lỗi dân, nếu dân sai thì dân phải chịu trách nhiệm trước pháp luật”.